Araçta Bulundurulması Zorunlu Araç ve Gereçler

1 Neden zorunlu, kim denetler?

• Zorunlu gereçler arıza, kaza ve yangın anında sürücünün kendini ve başkalarını koruyabilmesi içindir; eksikliği trafik denetiminde cezaya ve muayenede kusura yol açar.
• Liste araç cinsine göre değişir: otomobilde ilk yardım çantası, yangın söndürücü, reflektör, stepne/tamir kiti, kriko-bijon anahtarı; ağır araçlarda ek olarak takoz; motosiklette kask ve koruma gözlüğü.
• Gereçler çalışır ve ulaşılabilir durumda olmalı: dolu ve süresi geçmemiş söndürücü, eksiksiz çanta, şişirilmiş stepne, çalışan kriko.

2 İlk yardım çantası ve yangın söndürme cihazı

• İlk yardım çantası: sargı bezi, üçgen sargı, gazlı bez, yara bandı, flaster, makas, çengelli iğne, turnike, eldiven, alüminyum yanık örtüsü, el feneri gibi malzemeleri içerir; kullanılan malzeme tamamlanır, son kullanma tarihleri izlenir.
• Yangın söndürme cihazı: araç cinsine göre belirlenen sayı ve ağırlıkta, dolu, basınç göstergesi yeşilde, periyodik kontrolü yapılmış; sürücünün kolay ulaşacağı yerde sabitlenir, bagajın dibine atılmaz.
• Yangında: aracı kenara çek, kontağı kapat, yolcuları indir, söndürücüyü alevin KÖKÜNE süpürür gibi sık; kaputu tam açma; söndüremiyorsan uzaklaş ve 110/112'yi ara.

💡 SINAV İPUCU: Söndürücü sınavda 'dolu ve kontrolü yapılmış, sürücünün kolay ulaşabileceği yerde' diye sorulur.

3 Reflektör, engel işareti, takoz ve çekme halatı

• Reflektör (üçgen): 2 adet, arızalı aracın önüne ve arkasına, en az 150 m'den görülebilecek şekilde konur; dörtlü ikazla birlikte kullanılır.
• Engel işareti: ağır ve uzun araçlarda arıza/yük taşması durumunda yolu işaretleyen ışıklı ya da yansıtıcı levha; gece arızalı aracı 150 m'den görünür kılar.
• Takoz: kamyon, otobüs, çekici gibi ağır araçlarda zorunludur; yokuşta duran ya da lastik değiştirilen aracın kaymaması için tekerleğe konur.
• Çekme halatı: arıza halinde aracın çekilmesi için; en fazla 5 m, 2,5 m'den uzunsa ortasına kırmızı bez; freni bozuk araç sabit çubukla çekilir.

4 Stepne, tamir kiti, kriko, bijon anahtarı ve yedek malzemeler

• Stepne (yedek lastik) şişirilmiş ve sağlam tutulur; birçok yeni araçta stepne yerine lastik tamir kiti (köpük + kompresör) bulunur, kullanımı araç kitabında yazar.
• Kriko ve bijon anahtarı lastik değişiminin olmazsa olmazıdır; kriko aracın belirlenmiş kaldırma noktasına konur, kaldırılmış aracın altına girilmez.
• Yedek malzeme ve takımlar: ampul seti, sigortalar, tornavida-pense, eldiven, yansıtıcı yelek, el feneri; kışın zincir ve buz kazıyıcı.

5 Çocuk bağlama sistemleri, boyun korsesi, kask ve koruma gözlüğü

• Çocuk bağlama sistemleri: 150 cm / 36 kg altındaki çocuklar için yaşa-kiloya uygun koltuk ya da yükseltici; araçta çocuk taşınıyorsa zorunludur, arkaya dönük koltuk ön hava yastığı açıkken öne konmaz.
• Boyun korsesi (boyunluk): ilk yardım çantasının parçası olarak baş-boyun yaralanmasında boynu sabitlemek içindir; eğitimsiz kişi takmaya çalışmaz, baş elle sabitlenir.
• Koruma başlığı (kask): motosiklet ve motorlu bisiklette sürücü ve yolcu için zorunlu; çene bağı takılı, sertifikalı, darbe almışsa değiştirilir.
• Koruma gözlüğü: motosiklet sürücüsü için zorunlu (kask vizörlü değilse); rüzgâr, böcek ve taş parçalarından korur.

💡 SINAV İPUCU: Motosiklette iki zorunlu kişisel gereç: KASK (sürücü + yolcu) ve KORUMA GÖZLÜĞÜ (sürücü). Otomobilde reflektör 2 adet.