Geçiş Üstünlüğü, Demiryolu Geçitleri ve Geçiş Kolaylığı

1 Geçiş üstünlüğü: kim, hangi sırayla?

• Geçiş üstünlüğü sırası: 1) cankurtaran ve yaralı/acil hasta taşıyan araçlar, 2) itfaiye, 3) sanık veya suçlu takip eden zabıta araçları, 4) trafik hizmeti araçları, 5) alarm halinde sivil savunma araçları.
• Bu araçlar üstünlüğü yalnız görev hâlinde ve sesli ile ışıklı uyarıyı BİRLİKTE kullanırken kullanabilir.
• Geçiş üstünlüğü olan aracı gören sürücü sağa yanaşır, gerekirse durur; kavşakta yolu kapatmadan yol açar.
• İzinsiz çakar ve siren takmak suçtur; cihaz söktürülür, para cezası uygulanır.

💡 SINAV İPUCU: Sıralama sorusunda ilk sırada hep 'cankurtaran / yaralı taşıyan', ikinci sırada itfaiye vardır.

2 Geçiş hakkı ve kavşak türleri

• Kontrolsüz eşdeğer kavşakta sağdan gelen üstündür; tali yoldan çıkan ana yola yol verir; dönüş yapan düz gidene yol verir.
• Dönel kavşağa giren sürücü ada etrafında dönen araçlara yol verir; kavşak içindeyken sağa çıkış için önceden sağ şeride ve sinyale geçilir.
• Raylı sistem araçlarına (tramvay) her durumda yol verilir.
• Kavşakta ilerisi tıkalıysa yeşil ışıkta bile kavşağa girilmez: kavşağı bloke etmek yasaktır.

3 Demiryolu (hemzemin) geçitleri

• Bariyerli geçitte bariyer inmekte ya da inmişse durulur; bariyer tamamen açılmadan ve yol boşalmadan geçilmez.
• Bariyersiz, ışıksız geçitte hız azaltılır, gerekirse durulur, her iki yön kontrol edilir; DUR levhası varsa mutlaka durulur.
• Geçit üzerinde duraklamak, park etmek ve geçme yapmak yasaktır; araç geçitte arızalanırsa önce dışarı itilir, sonra görevliye haber verilir.
• Geçide yaklaşırken trende olduğunu varsay: tren durmaz, kaçamaz.

💡 SINAV İPUCU: Demiryolu geçidi sorularında 'durup bakmak' ve 'geçit üzerinde durmamak' iki altın kuraldır.

4 Yaya geçidi, okul geçidi ve okul taşıtı

• Işıksız yaya geçidinde ilk geçiş hakkı yayanındır; sürücü yavaşlar, gerekirse durur.
• Okul geçidi görevlisinin işareti ışık gibi bağlayıcıdır; okul bölgesinde hız düşürülür.
• Öğrenci indirip bindiren okul taşıtının yanıp sönen kırmızı ışıkları 'dur' demektir; arkadan gelen bekler, karşı yönden gelen yavaşlar.
• Yaya ve okul geçidi üzerinde duraklamak yasaktır.

5 Geçiş kolaylığı: dar yol, yokuş, engel

• Daralan yolda engel kimin tarafındaysa o sürücü bekler ve karşıdan gelene yol verir.
• Dik yokuşta inen araç çıkan araca yol verir; geri gitmek inen için daha kolaydır.
• Yavaş giden araç arkasında kuyruk oluşturuyorsa uygun yerde sağa yanaşıp geçişe izin verir.
• Geçiş kolaylığı hak değil nezaket ve güvenliktir; fermuar yöntemiyle sıralı birleşme akışı hızlandırır.