Araç Tescili, Zorunlu Sigorta ve Araç Muayenesi

1 Tescil: aracın kimliği

• Her motorlu araç trafiğe çıkmadan önce tescil edilir; tescil belgesi (ruhsat) ve tescil plakası aracın kimliğidir. Tescil belgesi araçta bulundurulur.
• İlk kez tescil edilecek araç (sıfır ya da gümrükten çekilen), satın alma veya gümrükten çekme tarihinden itibaren 3 ay içinde tescil ettirilir. İkinci el satışta tescil, noter satışı ile aynı anda yapılır.
• Aracın rengi, motoru, yakıt türü (LPG dönüşümü), kasa tipi gibi teknik özellikleri değiştirilirse 30 gün içinde tescil belgesine işlettirilir.
• Araç sahibinin adres değişikliği de 30 gün içinde tescil kuruluşuna bildirilir; bildirilmezse cezalar ve tebligatlar eski adrese gider.
• Hurdaya ayrılan ya da trafikten çekilen araç için tescil kaydı değiştirilir; plakası sökülmüş, tescilsiz araçla trafiğe çıkmak suçtur.

💡 SINAV İPUCU: Üç rakam: ilk tescil 3 AY, teknik değişiklik ve adres bildirimi 30 GÜN. Sınavda genellikle '30 gün' şıkkı aranır.

2 Zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası

• Trafik sigortası yasal zorunluluktur; aracın üçüncü kişilere (karşı araç, yaya, yolcu) verdiği bedeni ve maddi zararları poliçe limitleri içinde karşılar.
• Sürücünün kendi aracındaki hasarı ve kendi yaralanmasını ÖDEMEZ; bunun için isteğe bağlı kasko gerekir.
• Sigortasız araç tespit edilirse sigorta yaptırılana kadar trafikten men edilir ve para cezası uygulanır; poliçe her yıl yenilenir, araç satılınca yeni sahibe geçer.
• Alkollü, ehliyetsiz ya da belgesi geri alınmış sürücünün yaptığı kazada sigorta şirketi zararı mağdura öder, sonra sürücüye rücu eder (geri alır).
• Sigortasız ya da kaçan (tespit edilemeyen) aracın yol açtığı bedeni zararlar Güvence Hesabı'ndan karşılanır; yurt dışına çıkışta Yeşil Kart sigortası gerekir.

💡 SINAV İPUCU: Trafik sigortası KARŞI TARAFI, kasko KENDİ ARACINI korur. 'Zorunlu olan hangisi?' → trafik sigortası.

3 Kasko ve diğer sigortalar

• Kasko isteğe bağlıdır; aracın çarpma, çarpışma, yanma, çalınma, doğal afet gibi zararlarını karşılar. Teminat kapsamı poliçeye göre değişir.
• Şehirler arası yolcu taşıyan otobüslerde zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası vardır; yolcuların ölüm ve yaralanma zararlarını karşılar.
• Kazada iki tarafın da trafik sigortası varsa ve yalnız maddi hasar oluşmuşsa taraflar kaza tespit tutanağı doldurabilir; yaralanma, alkol ya da kamu malı hasarı varsa polis/jandarma çağrılır.
• Sigorta poliçesi ya da dijital kaydı araçta bulunur; e-Devlet üzerinden sorgulanabilir.

4 Araç muayenesi: ne zaman, nerede?

• Araç muayenesi, aracın teknik ve çevresel olarak yola uygun olduğunu yetkili muayene istasyonunda belgeler; muayenesiz araç trafiğe çıkamaz.
• Hususi otomobil ve hafif römork: ilk muayene 3. yılın sonunda, sonra 2 yılda bir. Motosiklet ve motorlu bisiklet: ilk 3 yıl, sonra 2 yılda bir.
• Taksi, minibüs, otobüs, kamyon, çekici gibi ticari ve ağır araçlar: ilk muayene 1. yılın sonunda, sonra her yıl. Traktör: ilk 3 yıl, sonra 3 yılda bir.
• Muayeneye girmek için trafik sigortasının yapılmış, motorlu taşıtlar vergisi ve trafik ceza borcunun ödenmiş olması gerekir; egzoz emisyon ölçümü de aynı dönemlerde yaptırılır.
• Muayene sonucu: kusursuz ya da hafif kusurlu (geçer), ağır kusurlu (süresi içinde düzeltilip yeniden muayene), emniyetsiz (araç trafiğe çıkamaz).
• Süresi geçen her ay için muayene ücretine gecikme bedeli eklenir; muayenesiz yakalanan araç para cezası alır ve muayeneye sevk edilir.

💡 SINAV İPUCU: Hususi otomobil: 3 + 2 + 2… Ticari: 1 + 1 + 1… Sınav 'hususi otomobil ilk muayene kaçıncı yıl?' diye sorar → 3.

5 Araçta bulunması zorunlu belgeler ve donanım

• Sürücü belgesi, araç tescil belgesi ve trafik sigortası (dijital kayıt yeterli) araçta bulunur; denetimde istenince gösterilir.
• Zorunlu donanım: ilk yardım çantası, yangın söndürücü (dolu ve süresi geçmemiş), reflektör (2 adet üçgen), yedek lastik ve takım (stepne; lastik tamir seti olan araçlarda hariç), çekme halatı, takoz (ağır araçlarda) ve kış koşullarında zincir.
• Motosiklette kask ve koruyucu gözlük sürücü için zorunlu donanımdır; motosiklet ve motorlu bisiklette yangın söndürücü bulundurulmaz.
• Ticari araçlarda ek donanımlar (takoz, yangın söndürücü sayısı, takograf) sınıfına göre değişir.