Trafik Güvenliği, Yayalar, Bisikletliler ve Diğer Yol Kullanıcıları

1 Trafik güvenliğinin üç ayağı

• Trafik güvenliği insan, araç ve yol-çevre üçlüsüne dayanır; kazaların büyük çoğunluğunda (yaklaşık onda dokuzunda) insan hatası vardır: hız, dikkatsizlik, kural ihlali, alkol, yorgunluk.
• Araç kaynaklı kazalar bakım eksikliğinden (lastik, fren, ışık), yol kaynaklı kazalar bozuk zemin, eksik işaret ve kötü aydınlatmadan doğar.
• Güvenli sürücü hız sınırına değil koşullara göre sürer: ıslak yolda sınırın altı bile fazla olabilir.
• Trafikte güvenlik yalnız kendi hatasını değil başkalarının hatasını da öngörmeyi (savunmacı sürüş) gerektirir.

2 Yayaların uyacağı kurallar

• Yaya kaldırımı ve yaya yolu varsa yayalar orada yürür; yoksa banketi, banket de yoksa taşıt yolunun SOL kenarını, gelen araçları görecek şekilde kullanır.
• Yürüyüş kolları (grup, tören, askerî birlik) taşıt yolunun sağ kenarından yürür; gece ön ve arkada ışık taşır.
• Karşıya geçiş yaya geçidinden, ışıklı geçitte yeşilde yapılır; geçit yoksa yolun en kısa ve görüşün en açık olduğu yerden, dik olarak, önce sola sonra sağa bakıp geçilir.
• Yayalar taşıt yolunda oyun oynayamaz, koşamaz, araçlara asılamaz; gece açık renkli giysi ve yansıtıcı görünürlüğü artırır.
• Yaya geçidinde ilk geçiş hakkı yayanındır; ışıklı geçitte yayanın yeşilde geçişi tamamlamasına izin verilir.

💡 SINAV İPUCU: Kaldırımsız yolda TEK yaya SOLDAN (araçları görerek), YÜRÜYÜŞ KOLU SAĞDAN yürür. Bu ikili karıştırılır.

3 Engelliler, çocuklar ve yaşlılar

• Beyaz baston taşıyan ya da rehber köpekle yürüyen yaya görme engellidir; her koşulda yol verilir, korna çalınmaz, gerekirse durulur.
• Tekerlekli sandalye kullanan kişi yaya sayılır; engelli park yerleri yalnız engelli kimlikli araçlar içindir.
• Çocuklar tehlikeyi, hızı ve mesafeyi erişkin gibi algılayamaz; okul, park, durak ve pazar çevresinde hız düşürülür, ayak frene hazır tutulur.
• Yaşlı yayalar daha yavaş geçer ve duymayabilir; geçişi tamamlamaları beklenir, ışık yeşile dönse de kalkılmaz.
• Öğrenci indirip bindiren okul taşıtı ve okul geçidi görevlisinin işareti herkes için bağlayıcıdır.

4 Bisiklet, motorlu bisiklet ve motosiklet

• Bisiklet sürücüsü bisiklet yolu varsa orada, yoksa taşıt yolunun en sağından gider; yaya kaldırımında bisiklet sürülmez (çocuk bisikleti hariç).
• Gece bisiklette önde beyaz (ya da sarı), arkada kırmızı ışık ve yansıtıcı bulunur; kask ve görünür giysi önerilir, otoyol ve ekspres yollara giremez.
• Bisiklet ve motorlu bisikletle yan yana sürüş, elle araca tutunarak çekilme, tek elle (telefon, paket) sürüş ve başkasını taşıma (uygun koltuk yoksa) yasaktır.
• Motorlu bisiklet (moped) için M sınıfı, motosiklet için A1/A2/A sınıfı belge gerekir; kask sürücü ve yolcu için zorunludur, gündüz de kısa far yakılır.
• Sürücüler bisikletliyi geçerken en az 1,5 metre yan mesafe bırakır; sağa dönerken sağdan gelen bisiklete yol verilir (sağ kanca kazası).

💡 SINAV İPUCU: Bisikletin gece ışığı: ÖN BEYAZ, ARKA KIRMIZI. 'Bisiklet kaldırımda sürülebilir' şıkkı yanlıştır.

5 Hayvan sürücüleri ve hayvanlar

• Hayvan sürücüleri (çoban, at arabası) hayvanlarını taşıt yolunun en sağından sürer, gece ışık ve yansıtıcı taşır, otoyola giremez.
• Sürü halindeki hayvanlar geçerken araçlar durur ya da çok yavaşlar; korna hayvanı ürkütüp aracın üstüne sürebilir.
• Sahipsiz ya da yola çıkan hayvan (köpek, yaban hayvanı) gece en sık kırsal yolda ve ormanlık alanda karşılaşılan tehlikedir; 'yaban hayvanı' levhasında hız düşürülür.
• Araçta hayvan taşınırken sürücünün hareketini ve görüşünü engellemeyecek şekilde kafes ya da emniyet aparatı kullanılır.